Yükseltgenme Basamağı Konu Anlatımı

Bir bileşikte ki Atomun yükseltgenme BASAMAĞI bulurken şunlar YAPILIR;

1)  1A grubunun 1A yükseltgenme BASAMAĞI +1,

2) 2A grubunun yükseltgenme BASAMAĞI +2,

3) 3A grubunun yükseltgenme BASAMAĞI 3 TÜR.

4) Oksijen bileşiklerinde -2, peroksitlerde -1 (O2 ^ -2) de imkb +2 değerlik ALIR OF2.

5) Hidrojen metallerle yaptıgı bileşiklerde -1 (NaH, MgH2 ….)
A metallerle yaptıgı bileşiklerde aldığı değerlik +1 dir. (H2O, NH3, CH4 ..)

6) Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.

7) Kökteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı kökün yüküne eşittir.

Örnekler;

1 -) NaNO3 bileşiğinde N’un yükseltgenme basamağını bulalım.

Na = 1A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +1 değerlik alır.
O = -2 değerlik ALIR
N = x olsun
NaNO3
1 + x + (-2.3) = 0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.)

x = 5 Olur.

2 -) KMnO4 bileşiğinde Mn’un değerliğini bulalım

K = 1A grubunda Yani +1 değerlik
O = -2 değerlik
Mn = x olsun

1 + x + (-2.4) = 0

x = 7 Olur.

3 -) MgCr2O7 bileşiğinde Cr’un değerliğini bulalım.

Mg = 2A GRUBU Yani +2 değerlik
O = -2 değerlik
Cr = x olsun

+2 +2 X + (-2,7) = 0

x = 6 Olur.

4 -) H2SO4 bileşiğinde S’ün değerliğini bulalım.

H = 1 değerlik
S = x olsun
O = -2 değerlik

+ (1,2) + x + (-2,4) = 0

x = 6 Olur.

5) XO4 ^ -2 iyonunda (Kökünde) X’in değerliğini bulalım

Not:  Kökteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı kökün yüküne eşittir.

X =?

O = -2

x + (4.-2) = -2

x = +6 Çıkar

6 -) HNO3 bileşiğinde N’un değerliğini bulalım

H =+ 1 değerlik
N = x olsun
O = -2 değerlik

+1 + x + 3.(-2)=0

x = +5 Çıkar

7-)

Na(Cl)O4,  K2(Cr2)O7,  H(Cl)O4,  Mg(S)O4,   NA2(C)O3,   K3(P)O4,  Ca(C)O3,   (Cr2)O7^-2

Yukarıdaki bileşiklerde parantez içindeki elementlerin yükseltgenme basamaklarını bulunuz.(Na:11 K:19 Mg:12 Ca:20)

Çözüm;

Na(Cl)O4

11Na: )2)8)1   ——-> Na = 1A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +1 değerlik alır.

Cl=x

O=-2

Na(Cl)O4

+1+x+4.(-2)= 0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.)

x=+7

K2(Cr)O7

19K:  )2 )8 )8 )1 ——-> K = 1A GRUBU elementidir. Dolayısıyla +1 değerlik alır.

Cr=x

O=-2

K2(Cr2)O7

2.(+1)+2.x+7.(-2)=0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.)

x=+6

H(Cl)O4

H=+1

Cl=x

O=-2

H(Cl)O4

+1+x+4.(-2)=0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.)

x=+7

Mg(S)O4

Mg=+2

S=x

O:-2

Mg(S)O4

+2+x+4.(-2) = 0  (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.)

x=+6

NA2(C)O3

Na=+1

C=x

O=-2

NA2(C)O3

2.(+1)+x+3.(-2)=0   (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.)

x=+4

K3(P)O4

K=+1

P=x

O=-2

K3(P)O4

3.(+1)+x+4.(-2)=0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.)

X=+5

Ca(C)O3

Ca=+2

C=x

O=-2

Ca(C)O3

+2 + x + 3.(-2)=0 (Bileşikteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı 0 Dir.)

x=+4

(Cr2)O7^-2

Cr=x

O=-2

(Cr2)O7^-2

2.x+7.(-2) = -2 Kökteki atomların yükseltgenme Basamakları toplamı kökün yüküne eşittir.

x= +6

Not: Bir element maksimum yükseltgenme basamağına kadar yanar.

Örnek;  S: 6A grubunda bileşiklerinde  +6 ile -2 arasındaki bütün değerliği alır. Yani ya son yörüngede bulunan elektronların hepsini vererek(+6) kendinden önceki soygaza benzer  yada 2 elektron alarak(-2) kendinden sonraki soygaza benzemeye çalışır.

S   +  O2  —->SO       S yükseltgenme basamağı :+2—Reaksiyon gerçekleşir

SO    + 1/2 —–>SO2      S yükseltgenme basamağı :+4—Reaksiyon gerçekleşir

SO2    + 1/2O2 —–>SO3       S yükseltgenme basamağı :+6—Reaksiyon gerçekleşir

SO3    + 1/2O2  —–> Reaksiyon gerçekleşmez. Çünkü SO3 teki S  maksimum değerliği olan +6 değerlik almış.

Soru:  “Bir elementin oksidinin yanabilmesi için oluşturduğu bileşikte en yüksek yükseltgenme basamağına ulaşmamış olması gerekir.”

Buna göre aşağıdaki bileşiklerden hangisi yanmaz?

(O: 6A  N: 5A C: 4A S: 6A)

A) N2O5       B) NO      C)SO2      D) CO      E) N2O3

Çözüm;

Soruyu çözebilmek için ametallerin yükseltgenme basamağını  bulup hangisi maksimum yukseltgenme basamağı değerini almışsa o ametalin oksiti yanmaz.

(O: 6A  N: 5A C: 4A S: 6A)  elementlerinin maksimum yükseltgenme basamaklarını yazalım.

(N: 5A–>+5   C: 4A–>+4   S: 6A –>+6)

A) N2O5—-> 2N+5.(-2) =0   ,  N= +5

B) NO—->  N+(-2) =0   ,  N= +2

C)SO2—-> S+2.(-2)=0 ,  S=+4   

D) CO —-> C+(-2)=0,    C=+2

E) N2O3—->2.N + 3.(-2)=0  ,   N= +3

Maksimum değerlik  A şıkkındaki oksittedir. dolayısıyla yanmaz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir